29.07.2010

Obnova oštećene piramide na trigonometrijskoj tački 249 – Suvo Rudište

U periodu od 16. do 17. jula 2010. godine ekipa Sektora za osnovne geodetske radove Republičkog geodetskog zavoda u saradnji sa firmom ''''''''Međaš'''''''' iz Smedereva, kolegama iz Centra za katastar nepokretnosti Kruševac, Službe za katastar nepokretnosti Kraljevo, kao i Ministarstvom unutrašnjih poslova, izvršila je obnovu oštećene piramide na trigonometrijskoj tački 249 Suvo Rudište.

Trigonometrijska tačka 249 Suvo Rudište, deo je astro-geodetske mreže SFRJ čija je izrada počela još 1948. godine, kada je doneta preporuka od strane Stručnog geodetskog saveta Glavne geodetske uprave za merenje potrebnog broja osnovica, određivanje dovoljnog broja Laplasovih tačaka kao i izvršenje odgovarajućih gravimetrijskih merenja.

Osnovni razlog formiranja astro-geodetske mreže leži u nehomogenosti postojeće trigonometrijske mreže 1. reda usled dugog vremenskog perioda kao i načinu njenog formiranja, prostim nadovezivanjem.

Projekat astro-geodetske mreže težio je očuvanju postojeće trigonometrijske mreže 1. reda, tako da je mreža sačinjena od 327 tačaka povezanih u 575 trouglova.

Stabilizacija tačaka izvršena je prema uputstvu Savezne geodetske uprave iz 1956. godine pri čemu je 298 tačaka novostabilisanio dok je za 29 tačaka izvršena dopuna stabilizacije. Za tačke sa kojih je bilo neophodno opažati sa većih visina izrađeni su stubovi.

Signalizacija tačaka za merenje horizonatalnih uglova vršena je heliotropima za dnevna merenja i fenjerima za noćna merenja.

Merenje horizontalnih uglova vršeno je teodolitima Wild-T3 sa seksagezimalnom podelom, u periodu od 1954. do 1967. godine. Prilikom merenja horizontalnih uglova korišćenje su metode:

• modifikovana Šrajberova metoda
• metoda kontinuiranih merenja uglova u svim kombinacijama sa minimalnim brojem girusa od 10-16
• metoda zatvaranja horizonta u specijalnim slučajevima ( crkve i dr.)

Na više tačaka astro-geodetske mreže horizontalni uglovi su opažani sa ekscentričnih stanica, koje su postavljane kod nepristupačnih tačaka (crkava) kao i na tačkama gde nije bilo moguće sa centra izmeriti sve uglove. Na izvesnom broju tačaka postavljeni su ekscentrični signali, heliotropi ili fenjeri.

Kako je uputstvo za merenje horizontalnih uglova zahtevalo i ispitivanje teodolita bilo je neophodno sprovesti sledeća ispitivanja:

• ispitivanje libele na alhidadi
• ispitivanje nepomičnosti limba pri kretanju alhidade
• ispitivanje podele limba
• ispitivanje optičkog mikrometra

Za svaki teodolit kojim je vršeno merenje horizontalnih uglova sračunate su greške optičkog mikrometra.

Geometrijsko izravnanje mreže izvršeno je po metodi uslovnih merenja. Rezultati merenja su pravci dobijeni posle izravnanja uglova na stanici.

Nakon statističke provere ustanovljeno je neslaganje prilikom zatvaranja trouglova što je uslovljeno greškama podele limba, dok razlike polugirusa podležu normalnoj raspodeli.

Trigonometrijska tačka 249, kao deo astro-geodetske mreže izmerena je 1958. godine, od strane operatera Dušana Dimitrijevića. Opažano je pet pravaca, sa ukupno 84 dnevnih i noćnih merenja.

Sektor za OGR