Zemljišni registri

Zemljišna registri jesu javne isprave u koje se upisuju nepokretnosti i stvarna prava na njima.

U svetu postoje tri najznačajnije vrste zemljišnih registara:

• Francuski sistem koji se formira se na osnovu opisnih podataka, a ne na osnovu podataka premera i katastra zemljišta,

• Torensov ili Australijski sistem koji se formira na osnovu podataka premera, a premer predmetne nepokretnosti se vrši pre upisa i o trošku vlasnika,

• Austrijsko – Nemački sistem ili sistem zemljišne knjige koji se formirana na osnovu podataka premera i katastra zemljišta. Ovaj sistem zemljišne knjige primenjen je u Republici Srbiji.

Zemljišna knjiga sastoji se iz:

• glavne knjige

• zbirke isprava i

• pomoćnih registara

Zemljišno-knjižni uložak predstavlja pojedinačni list glavne knjige i sastoji se od ;

• popisnog lista, ( A list ),

• vlasničkog lista, ( B list ) i

• teretnog lista, ( V list ).

Zbirka isprava predstavlja deo zemljišne knjige koji se sastoji iz originalnih dokumenata ili prepisa isprava na osnovu kojih su izvršeni upisi u glavnu knjigu.

Pomoćni registri zemljišne knjige jesu:

• zemljišno-knjižni planovi, koji praktično ni u jednom zemljišnoknjižnom odeljenju odavno nisu u primeni, i praktično ne postoje i

• registri, ( stvarni-registar parcela, lični-registar vlasnika ).

Vrste upisa u zemljišnu knjigu jesu:

• uknjižba

• predbeležba i

• zabeležba.

U Republici Srbiji zemljišna knjiga formirana je za katastarske opštine na području autonomne pokrajine Vojvodina i za pojedina manja područja u centralnoj Srbiji, što je pre početka izrade katastra nepokretnosti iznosilo 23 % u odnosu na ukupan broj katastarskih opština u Srbiji.

U cilju usaglašavanja podataka upisanih u zemljišnu knjigu i u katastar zemljišta, zemljišno-knjižno odeljenje opštinskog suda dužno je da o izvršenim promenama upisa u zemljišnu knjigu obavesti nadležnu službu za katastar nepokretnosti, a služba je dužna da o izvršenim promenama u katastru zemljišta obavesti zemljišno-knjižno odeljenje opštinskog suda.

Zbog toga što u praksi ova saradnja nije ostvarena kako je to postojećim propisima predviđeno, u mnogim opštinama postoji veoma visok stepen neusaglašenosti ovih podataka što objektivno predstavlja ozbiljan problem prilikom rešavanja imovinsko-pravnih odnosa. Posebno je ovaj problem izražen u katastarskim opštinama u kojima je izvršena obnova državnog premera, a zemljišna knjiga nije obnovljena na osnovu podataka obnove premera.

Za zemljišnu knjigu u Srbiji važi princip dispozicije, odnosno upis u zemljišnu knjigu nije obavezan, već o tome odlučuje sam vlasnik nepokretnosti, što je pored ostalog imalo za posledicu neusaglašenost podataka upisanih u katastar zemljišta i u zemljišnu knjigu.

Na području autonomne pokrajine Vojvodina, u većini opština saradnja između službi za katastar i zemljišno-knjižnih odeljenja je dobra i uglavnom su upisani podaci u ovim evidencijama usaglašeni osim u slučajevima kada je izvršena obnova državnog premera. Pojedini sudovi i sa ovog područja nisu nakon obnove premera i katastra zemljišta izvršili obnovu zemljiišne knjige zbog čega i danas postoje veliki problemi sa identifikacijom nepokretnosti i sa usaglašavanjem ovih evidencija.

Gore